Büyük İskender İmparatorluğu ve Anadolu M.Ö 4.yüzyılın sonlarında, belki de dünyanın en büyük imparatorluğu olan Büyük İskender İmparatorluğu çok kısa bir sürede büyüdü ve on sene gibi kısa bir süre içinde de çökmeye başladı. İskender’in ölümünden sonra ona en yakın olan generalleri ve sonra da oğulları koca imparatorluğu paylaşmak için savaştılar. Tarihe diadokhoi savaşları diye geçen ve 30 yıldan fazla süren bu savaşlardan sonra, imparatorluğun çekirdeği Makedonya’nın yanında daha başka yeni krallıklar kuruldu. Anadolu’da oluşan bu yeni düzeni çok iyi kullanan Romalılar kuvvetlendiler ve bir sonraki yüz yılda Anadolu’yu kendi imparatorluklarının bir eyaleti haline getirdiler. Avrupa’da Galyalı, Anadolu’da Galat olarak adlandırılan Keltler, İskender’in halefleri arasındaki savaşları şok yakından takip ettiler ve Anadolu’ya geçiş için en iyi zamanı kolladılar. Son generalleri de öldükten sonra Makedonya ve Hellas’ı işgal ederek güçlerini gösterdiler ve M.Ö. 287 yılında boğazları geçtiler. Anadolu’daki krallıkların ve kolonilerin oluşmasında, gelişmelerinde ve yok olmalarında katkıları oldu. Anadolu halkının ana tanrıçası Kibele’nin koruyuculuğunu üstlendiler.
İskender’in generalleri ve onların oğulları arasındaki savaşlar bittikten sonra, Makedonya denizin karşı tarafında kendi kavuğuna çekilmiş, Anadolu’da en büyük güç Seleukos krallığı olmuştu. Suriye’nin de büyük bir kısmını içine alan ve Hindistan’a kadar uzanan Seleukos ülkesi, o zamanların en geniş topraklarına sahip bir krallık durumundaydı. Ptolemi hanedanlığı ise, Mısır ve çevresi dışında, doğu Akdeniz kıyıları ve kuzey-batı Afrika topraklarında hakimiyet elde etmişti. Anadolu’da Akdeniz ve Karadeniz kıyılarındaki birkaç kolonisi dışında önemli bir etkinliği yoktu. M.Ö. üçüncü yüzyılın başlarında, Anadolu’da yeni krallıklar ortaya çıktı. Bu krallıkların ilki Galat’ların Anadolu’ya geçmesine yardım eden Bithynia krallığıdır. Daha sonra Pontos ve daha sonra da Kappadokkia krallıkları kuruldu. Lysimakhos’un hazinelerini emanet ettiği Philetairos ise, krallığını daha sonraları Bergama’da kurmuştur. Bergama krallığı, gelecekteki olimiyatlarda Romalılarla ilişkilerini arttıracak ve Anadolu’da Roma hakimiyetinin oluşmasında önemli bir rol oynayacaktır.
| 
